MEDYA OKURYAZARLIĞINI KİM, NASIL ANLAR? İletişim çağında yaşıyoruz. Bilgiye ulaşmak artık saniyeler sürüyor. Ancak bilgiye hızlı ulaşmak, doğru bilgiye ulaşıldığı anlamına gelmiyor. İşte tam bu noktada medya okuryazarlığı kavramı önem kazanıyor. Medya okuryazarlığı, bireyin karşılaştığı haber, paylaşım, görüntü ve yorumları sorgulayabilmesi, kaynağını araştırabilmesi ve doğru değerlendirebilmesi anlamına geliyor. Fakat günümüzde bu kavramın yeterince anlaşılmadığı görülüyor. Özellikle sosyal medya platformlarında yapılan paylaşımlar, çoğu zaman gerçek haberciliğin önüne geçmiş durumda. SOSYAL MEDYA HABERCİLİĞİN ÖNÜNE GEÇTİ Gazeteciliğin temel kuralları vardır. Bir haber hazırlanırken "Kim, Ne, Nerede, Ne Zaman, Nasıl ve Neden?" sorularının cevaplanması gerekir. Haberin dili, anlatımı, doğruluğu ve tarafsızlığı büyük önem taşır. Ancak sosyal medyada yapılan saniyelik paylaşımlar çoğu zaman bu kuralların hiçbirini dikkate almıyor. Bir fotoğraf, kısa bir video veya birkaç cümlelik paylaşım üzerinden insanlar olayları değerlendirmeye başlıyor. Olayın perde arkası araştırılmadan, tarafların görüşleri alınmadan ve doğruluk kontrolü yapılmadan ortaya atılan bilgiler, kısa sürede binlerce kişiye ulaşıyor. DEZENFORMASYON TOPLUMSAL ALGIYI ŞEKİLLENDİRİYOR Sosyal medya kullanıcıları ise çoğu zaman bu paylaşımları kendi düşüncelerine uygun şekilde yorumluyor. İşine gelen bilgiyi doğru kabul ediyor, beğeniyor veya paylaşarak daha geniş kitlelere ulaştırıyor. Böylece doğruluğu kanıtlanmamış bilgiler toplum içerisinde hızla yayılıyor. Bu durum yalnızca bireysel bir sorun olmaktan çıkıyor ve toplumsal algının şekillenmesine neden oluyor. Yanlış bilgiler, eksik aktarılan olaylar ve kasıtlı olarak oluşturulan dezenformasyon, toplumun gerçekleri sağlıklı değerlendirmesini zorlaştırıyor. TOPLUMA FAYDASI MI, ZARARI MI VAR? Burada cevaplanması gereken önemli soru şudur: Dezenformasyonun sonunda toplum ne kazanıyor? Kısa vadede bazı kişiler takipçi, beğeni veya etkileşim kazanabilir. Ancak uzun vadede kaybeden toplumun kendisi oluyor. İnsanlar birbirine olan güvenini yitiriyor, kurumlara olan inanç azalıyor ve bilgi kirliliği nedeniyle doğru ile yanlış arasındaki çizgi giderek silikleşiyor. Sağlıklı bir toplumun temelinde doğru bilgi vardır. Doğru bilgiye ulaşmanın yolu ise sorgulayan bireylerden ve meslek ilkelerine bağlı gazetecilikten geçmektedir. Sosyal medya elbette önemli bir iletişim aracıdır. Ancak sosyal medyada karşılaşılan her paylaşımın haber olarak kabul edilmesi, toplumsal yapıya zarar verebilecek ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Günümüzde medya okuryazarlığı bir tercih değil, zorunluluktur. Her bireyin okuduğu, izlediği ve paylaştığı bilgiyi sorgulaması gerekmektedir. Çünkü yanlış bilgi yalnızca bir kişiyi değil, bütün toplumu etkileyen bir soruna dönüşebilmektedir. Dezenformasyonun önüne geçebilmek için hem medya kuruluşlarına hem de vatandaşlara önemli görevler düşmektedir. Gerçeğin değerini koruyabilmek, ancak doğru bilgiye sahip çıkmakla mümkün olacaktır Saygılarımla.