Akdeniz’in turkuaz kıyılarına uzanan Antalya, yalnızca doğal güzellikleriyle değil, binlerce yıl öncesine dayanan mitolojik ve kültürel zenginliğiyle de eşsiz bir miras sunar.  Antik çağlarda Likya, Pamfilya ve Pisidya gibi medeniyetlere ev sahipliği yapmış bu topraklar, Yunan ve Roma mitolojilerinin kesişme noktasında yer alır. Her biri tanrı ve tanrıçaların adına kurulan kentler, tapınaklar, kutsal alanlar ve efsanelerle örülü olan bu bölge, tarih boyunca adeta “Tanrıların Şehri” olarak anılmayı hak etmiştir. ANTİK KENTLERDE TANRI VE TANRIÇALARIN İZLERİ Antalya’nın birçok bölgesi, mitolojik varlıkların kutsal mekânı sayılmıştır. Özellikle Serik, Manavgat, Aksu, Kemer ve Kumluca gibi ilçelerde yer alan antik kentler; tanrı ve tanrıçalara adanmış tapınaklar, tören alanları ve yazıtlarla doludur. Bu kentler arasında en dikkat çekenleri Side, Perge, Aspendos, Termessos, Olympos ve Phaselis'tir. Side: Güneş Tanrısı Apollon’un Kutsal Limanı Manavgat’a bağlı Side Antik Kenti, hem mimarisi hem de mitolojik kimliğiyle dikkat çeker. Özellikle sahil kenarındaki Apollon Tapınağı, güneşin, müziğin ve kehanetin tanrısı olan Apollon'a adanmıştır. Rivayete göre Apollon, bu bölgeyi kutsamış ve kent halkına kehanetlerde bulunmuştur. Tapınağın denizle bütünleşen silueti, hem antik çağların tanrısal gücünü hem de doğa ile iç içe geçmiş dini anlayışı yansıtır. Perge: Artemis’in Kadim Şehri Aksu ilçesinde yer alan Perge Antik Kenti, Tanrıça Artemis’in kült merkezi olarak bilinir. Doğanın, doğumun ve avcılığın tanrıçası olan Artemis için burada törenler düzenlenmiş, heykeller yapılmış ve kurbanlar sunulmuştur. Kazılarda ortaya çıkan tapınak kalıntıları ve yazıtlar, Perge halkının Artemis'e duyduğu derin saygıyı ortaya koyar. Perge aynı zamanda bir Roma kenti olarak da gelişmiştir ve bu nedenle hem Helenistik hem de Roma tanrılarının birlikte görüldüğü nadir alanlardan biridir. Aspendos: Tanrıya Adanmış Akustik Mucize Serik ilçesindeki Aspendos, bugün özellikle iyi korunmuş antik tiyatrosuyla tanınsa da, aslında tanrılar adına yapılan sunular ve törenler açısından da büyük önem taşır. Tiyatronun yapımı Tanrı Dionysos'a adanmış şenlikler ve gösterilerle ilişkilendirilmiştir. Dionysos, antik dönemde tiyatronun ve eğlencenin tanrısı olarak kabul edilirdi. Aspendos Tiyatrosu'nun bu kadar büyük ve görkemli inşa edilmesinin bir nedeni de, tanrıya gösterilen saygının bir ifadesi olmasıdır. OLYMPOS VE TAHTALI DAĞI: TANRILARIN YERYÜZÜNDEKİ EVİ Antalya’nın Kemer ilçesine bağlı Olympos Antik Kenti ve hemen arkasında yükselen Tahtalı Dağı (antik adıyla Olympos Dağı), mitolojide özel bir yere sahiptir. Yunan mitolojisine göre tanrılar, gökyüzünün zirvesi olan Olimpos Dağı’nda yaşardı. Bu dağ, tanrıların aralarındaki toplantıları yaptığı, ölümlülerden uzak, kutsal bir mekân olarak kabul edilirdi. Antik Anadolu’da ise "Olympos" adı yalnızca Yunanistan’daki dağa değil, farklı bölgelerdeki kutsal zirvelere de verilmişti. Antalya’daki Tahtalı Dağı da “Likya Olympos’u” olarak bu kutsal anlamla anılmıştır. Bölgedeki Yanartaş (Chimaera) ise, hiç sönmeyen doğal ateşiyle antik dönemde tanrısal bir mucize olarak yorumlanmış ve ateş tanrısı Hephaistos'un (Roma’da Vulcan) evi sayılmıştır. ROMA DÖNEMİNDE DİNÎ SENTEZ: TANRILARIN YENİ KİMLİKLERİ Roma İmparatorluğu döneminde, Yunan tanrı ve tanrıçaları Roma panteonuyla özdeşleştirilmiş, tanrılara farklı adlarla tapınılmaya devam edilmiştir. Bu süreçte Antalya’daki tanrı kültleri de değişim geçirmiştir. Örneğin: Zeus, Roma'da Jüpiter olarak anılmıştır. Artemis, Roma’da Diana kimliğiyle devam etmiştir. Apollon’un ismi değişmeden her iki mitolojide de varlığını korumuştur. Ares, Roma’da Mars olmuş; özellikle savaş ve güç simgesi olarak tapınılmıştır. Bu dönüşüm süreci, Antalya’daki antik yapılar ve tapınaklarda da izlenebilir. Tapınak frizlerinde hem Helenistik zarafet hem de Roma’nın görkemli taş işçiliği birlikte görülür. MİTOLOJİDE SİYASET VE İNANÇ: KENTLERİN TANRI KORUYUCULARI Antik kentlerde tanrılar sadece dini değil, siyasi birer figür olarak da karşımıza çıkar. Örneğin Side, Apollon’un koruyuculuğunda refah ve barışı simgelerken; Termessos, savaşçı tanrı Ares ve dağ tanrısı ile özdeşleşmiş, erişilmezliğiyle gurur duyan bir kentti. Her kentin kendi tanrısı ya da tanrıçası vardı ve bu figürler kent kimliğiyle bütünleşmişti. Tapınaklar yalnızca ibadet yeri değil; aynı zamanda kent halkının aidiyet ve birlik duygusunu pekiştiren mekânlardı. TANRILARIN AYAK İZLERİ HALA BURADA Antalya, binlerce yıllık mitolojik ve dini geçmişiyle “Tanrılar Şehri” olarak anılmayı hak eden ender yerlerden biridir. Antik kentlerin taş sokaklarında yürürken, Apollon’un kehanetini, Artemis’in gölgesini, Zeus’un gür sesini ve Dionysos’un neşesini hâlâ hissedebilirsiniz. Bu topraklar yalnızca tarih değil; aynı zamanda mitolojinin yaşayan sahnesidir. Bugün Antalya’yı ziyaret eden bir gezgin, sadece bir turistik gezi yapmaz; aynı zamanda tanrılarla dolu kadim bir dünyanın izinde, zamanın ötesine bir yolculuğa çıkar.