Tevfik karakuş
Köşe Yazarı
Tevfik karakuş
 

KURBAN VE KURBAN İBADETİ

Kurban ibadeti yaklaşmaktadır. Allah izin verirse 27 Mayıs 2026 Çarşamba günü kurban bayramını idrak edeceğiz. Bu ibadet asırlardır devam etmektedir. İslam da Mali bir ibadet olup yeri geldiği zaman kulun Allah rızası için gerektiğinde bütün mal varlığını Allah yolunda feda etmeye hazır olduğunun nişanesidir.  Kelime anlamıyla incelediğimizde kurban yaklaşmak, Allah ile yakınlaşma anlamına gelir. Bizler vacip olan kurban ifa ederken iki türlü yakınlaşmayı arzularız. Birincisi: bizler kurban ibadetini yaparken Allah için fedakârlık yaparak, onun hoşnutluğunu kazanmak ve ona şükretmek için kurban keseriz. İkincisi: Dost ve akrabalarımızla, komşularımızla bayram vesilesiyle yaklaşmaya çalışırız. Dini boyutuyla baktığımızda ise ibadet niyetiyle, belirli zamanlarda ve belirli şartları taşıyan hayvanların usulüne uygun olarak,  Allah rızası için kesilerek ifa edilen ibadetin adıdır kurban. İşte bu sebepledir ki Allah Kevser suresinde şöyle buyurmaktadır:  ‘(Resulüm!) Kuşkusuz biz sana Kevser’i verdik. Şimdi sen Rabbine kulluk et ve kurban kes..’ Kurban kesebilmek için de başta şu özelliklere sahip olmak gerekir.  1-Müslüman olmak   2-Akıllı olmak  3- Buluğ çağına ermiş olmak.  Gayri Müslim yani Allah inancı olmayan bir insanın kurban kesmesinin bir anlamı yoktur ve keseceği kurbanda Allah katında da bir değeri yoktur. Kurban kesebilmek için öncelikle Müslüman olmak lazım. Diğer taraftan da kesilecek olan hayvanların ise küçükbaş büyükbaş cinsinden olması gerekir. Devenin beş yaşını, Dananın iki yaşını, keçi ve koyunun ise bir yaşını doldurmuş olması şartı aranmaktadır. Ancak kuzu güçlü ve annesin boyunu gösterecek şekilde canlı olursa altı aylık iken de kesilebilir.  Bu sadece kuzuya ait bir özelliktir. Küçükbaş hayvanlar bir kişi tarafından kesilirken, büyük baş hayvanlar ise bir kişi ile kesilebileceği gibi, yedi kişiyle de kesilebilir.  Kurban Hanefi mezhebine göre birinci bayram, bayram namazından sonra kesilmeye başlanır, üçüncü bayram gün batımına, Şafiilere göre ise dördüncü bayram gün batımına kadar devam eder. Keseceğimiz kurbanlıkların sağlıklı, organları noksansız ve besili olması ibadet ve sağlık açısından önem arz etmektedir.  Bu sebepledir ki kesilecek yere gidemeyecek kadar hasta, zayıf ve düşkün, bir veya iki gözü kör, boynuzlarının biri veya ikisi dibinden kırık, dili, kulakları, kuyruğu ve memelerinin yarısı eksik, dişlerinin tamamı veya çoğu kırılmış hayvan kurban olmaz. Çünkü kesilecek olan hayvan kusursuz olması gerekir. E n’am suresi 162 de Allahu Teâlâ :‘Deki: Şüphesiz benim namazım, kurbanım, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi olan Allah içindir.’ Buyruluyor.  İbadetin hangisi olursa olsun Allah’ın değil, kulun buna ihtiyacı vardır. Çünkü yaratılış gayemiz Allaha kulluk etmek O’ na ibadet etmektir.  Kurbanda bu ibadetlerden birisidir. Allahu Teâlâ hac suresi 37 de ‘ onların ne etleri, ne kanları Allaha ulaşır, ulaşacak olan takvanızdır.’ Birtakım söylentiler konuya hâkim olmayan kişiler tarafından, cahilce veyahut art niyetlice kurbanla beraber ortaya çıkmaktadır. Kurban keseceğime kurban parasını ihtiyaç sahiplerine vererek bu görevini ifa edeceklerini söylerler. O zamana kadar ihtiyaç sahiplerinden, garip gurabadan bihaber olanlar, Allah yolunda maddi ve mal karşılığı olan bir ibadete gelince, dini Allah’ın emrettiği çerçevenin dışında yorumlamaya kalkarlar.  Kurbanda asıl olan kanın akmasıdır yani hayvanın kesilmesi ve ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasıdır. Böylelikle kurban kesilmeden bedelinin verilmesi kurban yerine geçmez.  Verilen para kurban değil sadaka yerine geçer. Kurban olabilmesi için ya asaleten veya vekâlet yoluyla kesilmesi lazım. Kurban bayramı insanların maddi ve manevi kaynaştıkları birbirlerine en fazla yakın oldukları zaman dilimidir. Çünkü bu zamanlarda yardımlaşma, dayanışma ve kaynaşma en üst düzeydedir. İyilik zamanıdır.  Maddi durumu iyi olanlar kurbanlarını keserek fakirlere, komşularına, dost ve akrabalarına yardımda bulunur ve onları mutlu ederler. Kurban ibadetiyle buz dolaplar değil, ihtiyaç sahiplerinin mutfakları bayram etmeli. Kesilen kurban üçe taksim edilmeli: Bir payı ihtiyaç sahiplerine, bir payı komşu ve akrabalara diğer payı da ev halkına ayrılmalıdır.  Sorumluluk sahibi olan her kişinin Arefe gününden başlayarak bayramın dördüncü günü ikindin namazına kadar her farz namazın arkasından teşrik tekbirleri okuması vaciptir. Toplamda 23 vakit okunmuş olur. Bu vesileyle başta aziz milletimiz olmak üzere bütün İslam âleminin bayramını tebrik eder tüm insanlığın kurtuluşuna, huzuruna ve barışına vesile olmasını Cenabı Allahtan temenni ederim. 
Ekleme Tarihi: 22 Mayıs 2026 -Cuma

KURBAN VE KURBAN İBADETİ

Kurban ibadeti yaklaşmaktadır. Allah izin verirse 27 Mayıs 2026 Çarşamba günü kurban bayramını idrak edeceğiz. Bu ibadet asırlardır devam etmektedir. İslam da Mali bir ibadet olup yeri geldiği zaman kulun Allah rızası için gerektiğinde bütün mal varlığını Allah yolunda feda etmeye hazır olduğunun nişanesidir. 

Kelime anlamıyla incelediğimizde kurban yaklaşmak, Allah ile yakınlaşma anlamına gelir. Bizler vacip olan kurban ifa ederken iki türlü yakınlaşmayı arzularız.
Birincisi: bizler kurban ibadetini yaparken Allah için fedakârlık yaparak, onun hoşnutluğunu kazanmak ve ona şükretmek için kurban keseriz.

İkincisi: Dost ve akrabalarımızla, komşularımızla bayram vesilesiyle yaklaşmaya çalışırız.
Dini boyutuyla baktığımızda ise ibadet niyetiyle, belirli zamanlarda ve belirli şartları taşıyan hayvanların usulüne uygun olarak,  Allah rızası için kesilerek ifa edilen ibadetin adıdır kurban. İşte bu sebepledir ki Allah Kevser suresinde şöyle buyurmaktadır: 
‘(Resulüm!) Kuşkusuz biz sana Kevser’i verdik. Şimdi sen Rabbine kulluk et ve kurban kes..’
Kurban kesebilmek için de başta şu özelliklere sahip olmak gerekir. 
1-Müslüman olmak  
2-Akıllı olmak 
3- Buluğ çağına ermiş olmak.
 Gayri Müslim yani Allah inancı olmayan bir insanın kurban kesmesinin bir anlamı yoktur ve keseceği kurbanda Allah katında da bir değeri yoktur. Kurban kesebilmek için öncelikle Müslüman olmak lazım. Diğer taraftan da kesilecek olan hayvanların ise küçükbaş büyükbaş cinsinden olması gerekir. Devenin beş yaşını, Dananın iki yaşını, keçi ve koyunun ise bir yaşını doldurmuş olması şartı aranmaktadır. Ancak kuzu güçlü ve annesin boyunu gösterecek şekilde canlı olursa altı aylık iken de kesilebilir. 

Bu sadece kuzuya ait bir özelliktir. Küçükbaş hayvanlar bir kişi tarafından kesilirken, büyük baş hayvanlar ise bir kişi ile kesilebileceği gibi, yedi kişiyle de kesilebilir.  Kurban Hanefi mezhebine göre birinci bayram, bayram namazından sonra kesilmeye başlanır, üçüncü bayram gün batımına, Şafiilere göre ise dördüncü bayram gün batımına kadar devam eder. Keseceğimiz kurbanlıkların sağlıklı, organları noksansız ve besili olması ibadet ve sağlık açısından önem arz etmektedir.  Bu sebepledir ki kesilecek yere gidemeyecek kadar hasta, zayıf ve düşkün, bir veya iki gözü kör, boynuzlarının biri veya ikisi dibinden kırık, dili, kulakları, kuyruğu ve memelerinin yarısı eksik, dişlerinin tamamı veya çoğu kırılmış hayvan kurban olmaz. Çünkü kesilecek olan hayvan kusursuz olması gerekir.
E
n’am suresi 162 de Allahu Teâlâ :‘Deki: Şüphesiz benim namazım, kurbanım, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi olan Allah içindir.’ Buyruluyor. 

İbadetin hangisi olursa olsun Allah’ın değil, kulun buna ihtiyacı vardır. Çünkü yaratılış gayemiz Allaha kulluk etmek O’ na ibadet etmektir.  Kurbanda bu ibadetlerden birisidir. Allahu Teâlâ hac suresi 37 de ‘ onların ne etleri, ne kanları Allaha ulaşır, ulaşacak olan takvanızdır.’

Birtakım söylentiler konuya hâkim olmayan kişiler tarafından, cahilce veyahut art niyetlice kurbanla beraber ortaya çıkmaktadır. Kurban keseceğime kurban parasını ihtiyaç sahiplerine vererek bu görevini ifa edeceklerini söylerler. O zamana kadar ihtiyaç sahiplerinden, garip gurabadan bihaber olanlar, Allah yolunda maddi ve mal karşılığı olan bir ibadete gelince, dini Allah’ın emrettiği çerçevenin dışında yorumlamaya kalkarlar. 

Kurbanda asıl olan kanın akmasıdır yani hayvanın kesilmesi ve ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasıdır. Böylelikle kurban kesilmeden bedelinin verilmesi kurban yerine geçmez.  Verilen para kurban değil sadaka yerine geçer. Kurban olabilmesi için ya asaleten veya vekâlet yoluyla kesilmesi lazım.

Kurban bayramı insanların maddi ve manevi kaynaştıkları birbirlerine en fazla yakın oldukları zaman dilimidir. Çünkü bu zamanlarda yardımlaşma, dayanışma ve kaynaşma en üst düzeydedir. İyilik zamanıdır. 

Maddi durumu iyi olanlar kurbanlarını keserek fakirlere, komşularına, dost ve akrabalarına yardımda bulunur ve onları mutlu ederler. Kurban ibadetiyle buz dolaplar değil, ihtiyaç sahiplerinin mutfakları bayram etmeli. Kesilen kurban üçe taksim edilmeli: Bir payı ihtiyaç sahiplerine, bir payı komşu ve akrabalara diğer payı da ev halkına ayrılmalıdır. 

Sorumluluk sahibi olan her kişinin Arefe gününden başlayarak bayramın dördüncü günü ikindin namazına kadar her farz namazın arkasından teşrik tekbirleri okuması vaciptir. Toplamda 23 vakit okunmuş olur.
Bu vesileyle başta aziz milletimiz olmak üzere bütün İslam âleminin bayramını tebrik eder tüm insanlığın kurtuluşuna, huzuruna ve barışına vesile olmasını Cenabı Allahtan temenni ederim. 

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (1)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve sonalanya.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Edibe Karakuş
(22.05.2026 20:45 - #444)
Diline yüreğine sağlık abim
Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve sonalanya.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
(0) (0)
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.