ÇED Kararlarında Değişiklik ve Madencilikte Yeni Düzenlemeler Meclis’ten Geçti

YAŞAM 17.07.2025 - 11:20, Güncelleme: 17.07.2025 - 11:20
 

ÇED Kararlarında Değişiklik ve Madencilikte Yeni Düzenlemeler Meclis’ten Geçti

“ÇED Gerekli Değildir” Tarih Oluyor Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen düzenlemeyle, Çevre Kanunu’nda önemli bir değişikliğe gidildi. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecine ilişkin “ÇED Gerekli Değildir Kararı” ifadesi mevzuattan çıkarıldı.

Bundan böyle, “ÇED Olumlu Kararı” alınmadan herhangi bir projeye onay, izin, teşvik, yapı ya da kullanım ruhsatı verilemeyecek, projeye başlanamayacak ve ihale yapılamayacak. Ancak bu durum, teşvik ya da izin başvurularının yapılmasına engel teşkil etmeyecek. Yapılan değişiklikle, eski ifadenin yarattığı yanlış anlamaların önüne geçilmesi amaçlanıyor. Maden Kanunu'nda Tanım ve Süreçler Yeniden Düzenlendi Maden Kanunu’nda da önemli değişiklikler kabul edildi. “Ruhsat bedeli” tanımı yenilenirken, çevre ile uyum teminatı kaldırıldı ve bunun yerine “rehabilitasyon bedeli” kavramı ayrı olarak tanımlandı. Ruhsat bedeli artık; taban bedel, ruhsat süresi, maden grubu, cinsi ve alan büyüklüğü dikkate alınarak belirlenip her yıl ocak ayı sonuna kadar ödenecek. Bu bedelin yüzde 30’u Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) bütçesine, yüzde 70’i ise genel bütçeye aktarılacak. Yasa ile birlikte "Kurul", "Rehabilitasyon", "Rehabilitasyon bedeli hesabı" ve "Tahsil dairesi" gibi yeni tanımlar da Maden Kanunu’na eklendi. Korunan Alanlarda Madencilik İçin Yeni Kurallar Özel çevre koruma bölgeleri, sit alanları, ormanlar ve kültür-turizm koruma alanları gibi bölgelerde madencilik faaliyeti yürütülebilmesi için ilgili kurumlardan alınacak görüşlerin 3 ay içinde verilmesi zorunlu hale geldi. Kurum cevap vermezse 1 ay ek süre tanınacak. Bu süre sonunda da görüş bildirilmemesi halinde “izin verilmiş” sayılacak. İzin verilmiş alanlarda ruhsat alındıktan sonra yapılacak değişikliklerde ise idare yeni düzenleme talep edebilecek. ORMAN ALANLARINDA 24 AYLIK BEDELSİZ İZİN Devlet ormanlarında maden arama ve işletme faaliyetleri için MAPEG’in talebi üzerine 24 aylık bedelsiz izin verilecek. Bu izin talep edilirse 12 ay daha uzatılabilecek. Ancak bu iznin gerçek ya da tüzel kişilere devredilmesi halinde alınması gereken bedeller Orman Genel Müdürlüğü’nün bütçesine aktarılacak. Ruhsat Sonrası Alan Korumaya Alınsa Bile Faaliyet Sürecek Düzenlemeye göre, bir alan ruhsatlandırıldıktan sonra koruma altına alınsa bile madencilik faaliyeti devam edecek. Ancak kültür varlığı tespiti durumunda Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın olumlu görüşü gerekecek. Bakanlık izin vermezse ruhsat sahibi, MAPEG tarafından hesaplanan yatırım gideri kadar tazminat talep edebilecek. ÇED SÜRECİNDE GÖRÜŞ BİLDİRME SÜRESİ 3 AYLA SINIRLI Çevresel etki değerlendirme süreci Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca yürütülecek. İlgili kurumlar 3 ay içinde görüş bildirmezse, ek bir ay daha verilecek. Bu sürede de görüş bildirilmezse görüş olumlu kabul edilecek. İzin vermiş olan kurumlar ÇED sürecinde olumsuz görüş veremeyecek. ÇED Olumlu Kararı alınan projelere dair işlemler en geç 1 ay içinde tamamlanacak. STRATEJİK VE KRİTİK MADEN TANIMLARI YENİDEN YAPILDI Yeni düzenlemeyle, arz riski yüksek ve ekonomik güvenlik açısından kritik öneme sahip madenler “stratejik veya kritik maden” olarak tanımlandı. Bu madenlerin listesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından; Milli Savunma, Ticaret, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıklarının görüşü alınarak belirlenecek. Söz konusu madenler için acele kamulaştırma yapılabilecek, gerek görülürse Cumhurbaşkanı kararıyla belli miktarda stok tutulması da zorunlu hale getirilebilecek. ÜSTÜN KAMU YARARI KURULU DEVREYE GİRECEK Stratejik ya da kritik madenlerde izin verilmediği durumlarda, MAPEG’in başvurusu üzerine nihai karar “Kurul” tarafından verilecek. Üstün kamu yararı görüldüğü takdirde, ilgili kurumlar bir ay içinde izin kararını vererek ruhsat düzenleyecek. MECLİS’TE GÖRÜŞMELERE ARA VERİLDİ Kanun teklifinin 4. maddesinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, oturuma ara verdi. Komisyonun yerini almaması üzerine Bingöl, birleşimi saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.
“ÇED Gerekli Değildir” Tarih Oluyor Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen düzenlemeyle, Çevre Kanunu’nda önemli bir değişikliğe gidildi. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecine ilişkin “ÇED Gerekli Değildir Kararı” ifadesi mevzuattan çıkarıldı.

Bundan böyle, “ÇED Olumlu Kararı” alınmadan herhangi bir projeye onay, izin, teşvik, yapı ya da kullanım ruhsatı verilemeyecek, projeye başlanamayacak ve ihale yapılamayacak. Ancak bu durum, teşvik ya da izin başvurularının yapılmasına engel teşkil etmeyecek. Yapılan değişiklikle, eski ifadenin yarattığı yanlış anlamaların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Maden Kanunu'nda Tanım ve Süreçler Yeniden Düzenlendi
Maden Kanunu’nda da önemli değişiklikler kabul edildi. “Ruhsat bedeli” tanımı yenilenirken, çevre ile uyum teminatı kaldırıldı ve bunun yerine “rehabilitasyon bedeli” kavramı ayrı olarak tanımlandı. Ruhsat bedeli artık; taban bedel, ruhsat süresi, maden grubu, cinsi ve alan büyüklüğü dikkate alınarak belirlenip her yıl ocak ayı sonuna kadar ödenecek. Bu bedelin yüzde 30’u Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) bütçesine, yüzde 70’i ise genel bütçeye aktarılacak.

Yasa ile birlikte "Kurul", "Rehabilitasyon", "Rehabilitasyon bedeli hesabı" ve "Tahsil dairesi" gibi yeni tanımlar da Maden Kanunu’na eklendi.

Korunan Alanlarda Madencilik İçin Yeni Kurallar
Özel çevre koruma bölgeleri, sit alanları, ormanlar ve kültür-turizm koruma alanları gibi bölgelerde madencilik faaliyeti yürütülebilmesi için ilgili kurumlardan alınacak görüşlerin 3 ay içinde verilmesi zorunlu hale geldi. Kurum cevap vermezse 1 ay ek süre tanınacak. Bu süre sonunda da görüş bildirilmemesi halinde “izin verilmiş” sayılacak. İzin verilmiş alanlarda ruhsat alındıktan sonra yapılacak değişikliklerde ise idare yeni düzenleme talep edebilecek.

ORMAN ALANLARINDA 24 AYLIK BEDELSİZ İZİN
Devlet ormanlarında maden arama ve işletme faaliyetleri için MAPEG’in talebi üzerine 24 aylık bedelsiz izin verilecek. Bu izin talep edilirse 12 ay daha uzatılabilecek. Ancak bu iznin gerçek ya da tüzel kişilere devredilmesi halinde alınması gereken bedeller Orman Genel Müdürlüğü’nün bütçesine aktarılacak.

Ruhsat Sonrası Alan Korumaya Alınsa Bile Faaliyet Sürecek
Düzenlemeye göre, bir alan ruhsatlandırıldıktan sonra koruma altına alınsa bile madencilik faaliyeti devam edecek. Ancak kültür varlığı tespiti durumunda Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın olumlu görüşü gerekecek. Bakanlık izin vermezse ruhsat sahibi, MAPEG tarafından hesaplanan yatırım gideri kadar tazminat talep edebilecek.

ÇED SÜRECİNDE GÖRÜŞ BİLDİRME SÜRESİ 3 AYLA SINIRLI
Çevresel etki değerlendirme süreci Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca yürütülecek. İlgili kurumlar 3 ay içinde görüş bildirmezse, ek bir ay daha verilecek. Bu sürede de görüş bildirilmezse görüş olumlu kabul edilecek. İzin vermiş olan kurumlar ÇED sürecinde olumsuz görüş veremeyecek. ÇED Olumlu Kararı alınan projelere dair işlemler en geç 1 ay içinde tamamlanacak.

STRATEJİK VE KRİTİK MADEN TANIMLARI YENİDEN YAPILDI
Yeni düzenlemeyle, arz riski yüksek ve ekonomik güvenlik açısından kritik öneme sahip madenler “stratejik veya kritik maden” olarak tanımlandı. Bu madenlerin listesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından; Milli Savunma, Ticaret, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıklarının görüşü alınarak belirlenecek. Söz konusu madenler için acele kamulaştırma yapılabilecek, gerek görülürse Cumhurbaşkanı kararıyla belli miktarda stok tutulması da zorunlu hale getirilebilecek.

ÜSTÜN KAMU YARARI KURULU DEVREYE GİRECEK
Stratejik ya da kritik madenlerde izin verilmediği durumlarda, MAPEG’in başvurusu üzerine nihai karar “Kurul” tarafından verilecek. Üstün kamu yararı görüldüğü takdirde, ilgili kurumlar bir ay içinde izin kararını vererek ruhsat düzenleyecek.

MECLİS’TE GÖRÜŞMELERE ARA VERİLDİ
Kanun teklifinin 4. maddesinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, oturuma ara verdi. Komisyonun yerini almaması üzerine Bingöl, birleşimi saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.

Habere ifade bırak !
Habere ait etiket tanımlanmamış.
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve sonalanya.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.