Otizm Sessizce Büyüyor: Vakalar Rekor Hızla Artıyor

SAĞLIK 19.02.2026 - 15:30, Güncelleme: 19.02.2026 - 15:30
 

Otizm Sessizce Büyüyor: Vakalar Rekor Hızla Artıyor

Psikolog Feridun Özdeş, son yıllarda otizm tanılarındaki hızlı yükselişe dikkat çekerek önemli açıklamalarda bulundu. Uluslararası verilerde 1985 yılında yaklaşık her 2 bin 500 çocuktan birinde görülen otizm spektrum bozukluğunun günümüzde 31 doğumda 1’e kadar yükseldiğini belirten Özdeş, Türkiye’de de benzer bir artış yaşandığını söyledi.

Özdeş, 2025 yılı verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 13 bin çocuğa yeni otizm tanısı konulduğunu, son 5 yılda tanı almış çocuk sayısının 95 bine ulaştığını ifade etti. Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre ise halen 428 bin otizmden etkilenmiş çocuğun eğitim aldığı biliniyor. Uzmanlar bu sayının 2030 yılında 750 bine, 2050 yılında ise 1 milyonun üzerine çıkmasını bekliyor. Tüm yaş grupları dikkate alındığında Türkiye’de yaklaşık 1 milyon otizmli birey olduğu tahmin ediliyor. OTİZM NEDİR? Otizm Spektrum Bozukluğu’nun yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan nörogelişimsel bir bozukluk olduğunu belirten Özdeş, şu bilgileri verdi: “Sosyal ve iletişim alanlarında belirgin yetersizlikler, sınırlı ve tekrarlayıcı hareketler ile dış dünyaya ilginin zayıf olması temel belirtilerdir. Nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte genetik temelli olduğu, çevresel faktörlerin ise şiddetini artırdığı kabul edilmektedir.” NEDEN ARTIYOR? Otizmdeki artışın tek bir nedene bağlanamayacağını belirten Özdeş, başlıca sebepleri şöyle sıraladı: Tanı kriterlerinin değişmesi Erken çocukluk taramalarının artması Ailelerin bilinçlenmesi ve farkındalığın yükselmesi Sosyal izolasyon ve akran etkileşiminin azalması Yoğun ekran kullanımı Yetersiz çevresel uyaranlar Özdeş, ekran kullanımının tek başına otizme neden olmadığını ancak belirtilerin şiddetini artırabileceğini vurgulayarak özellikle erken yaşta ekran verilmemesi gerektiğini ifade etti. AŞILAR OTİZM YAPAR MI? Kamuoyunda sıkça tartışılan aşı konusuna da değinen Özdeş, bilimsel araştırmaların aşıların otizme yol açtığını göstermediğini belirtti: “Aşı takvimi ile otizmin fark edilmeye başlandığı yaşların denk gelmesi bu algıyı oluşturmuştur. Ancak bilimsel olarak aşıların otizme neden olduğunu kanıtlayan bir veri bulunmamaktadır.” TEDAVİSİ VAR MI? Otizmin çekirdek belirtilerini tamamen ortadan kaldıran bir ilaç veya mucizevi bir tedavinin henüz bulunmadığını belirten Özdeş, en etkili yöntemi şöyle açıkladı:“Bilimsel olarak en etkili ve birinci sırada önerilen yöntem yoğun ve erken başlayan nitelikli özel eğitimdir.”
Psikolog Feridun Özdeş, son yıllarda otizm tanılarındaki hızlı yükselişe dikkat çekerek önemli açıklamalarda bulundu. Uluslararası verilerde 1985 yılında yaklaşık her 2 bin 500 çocuktan birinde görülen otizm spektrum bozukluğunun günümüzde 31 doğumda 1’e kadar yükseldiğini belirten Özdeş, Türkiye’de de benzer bir artış yaşandığını söyledi.

Özdeş, 2025 yılı verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 13 bin çocuğa yeni otizm tanısı konulduğunu, son 5 yılda tanı almış çocuk sayısının 95 bine ulaştığını ifade etti. Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre ise halen 428 bin otizmden etkilenmiş çocuğun eğitim aldığı biliniyor. Uzmanlar bu sayının 2030 yılında 750 bine, 2050 yılında ise 1 milyonun üzerine çıkmasını bekliyor. Tüm yaş grupları dikkate alındığında Türkiye’de yaklaşık 1 milyon otizmli birey olduğu tahmin ediliyor.

OTİZM NEDİR?
Otizm Spektrum Bozukluğu’nun yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan nörogelişimsel bir bozukluk olduğunu belirten Özdeş, şu bilgileri verdi:

“Sosyal ve iletişim alanlarında belirgin yetersizlikler, sınırlı ve tekrarlayıcı hareketler ile dış dünyaya ilginin zayıf olması temel belirtilerdir. Nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte genetik temelli olduğu, çevresel faktörlerin ise şiddetini artırdığı kabul edilmektedir.”

NEDEN ARTIYOR?
Otizmdeki artışın tek bir nedene bağlanamayacağını belirten Özdeş, başlıca sebepleri şöyle sıraladı:

Tanı kriterlerinin değişmesi

Erken çocukluk taramalarının artması

Ailelerin bilinçlenmesi ve farkındalığın yükselmesi

Sosyal izolasyon ve akran etkileşiminin azalması

Yoğun ekran kullanımı

Yetersiz çevresel uyaranlar

Özdeş, ekran kullanımının tek başına otizme neden olmadığını ancak belirtilerin şiddetini artırabileceğini vurgulayarak özellikle erken yaşta ekran verilmemesi gerektiğini ifade etti.

AŞILAR OTİZM YAPAR MI?
Kamuoyunda sıkça tartışılan aşı konusuna da değinen Özdeş, bilimsel araştırmaların aşıların otizme yol açtığını göstermediğini belirtti:

“Aşı takvimi ile otizmin fark edilmeye başlandığı yaşların denk gelmesi bu algıyı oluşturmuştur. Ancak bilimsel olarak aşıların otizme neden olduğunu kanıtlayan bir veri bulunmamaktadır.”

TEDAVİSİ VAR MI?
Otizmin çekirdek belirtilerini tamamen ortadan kaldıran bir ilaç veya mucizevi bir tedavinin henüz bulunmadığını belirten Özdeş, en etkili yöntemi şöyle açıkladı:“Bilimsel olarak en etkili ve birinci sırada önerilen yöntem yoğun ve erken başlayan nitelikli özel eğitimdir.”

Antalya HABERİ

Habere ifade bırak !
Habere ait etiket tanımlanmamış.
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve sonalanya.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.